English |  BSL | Hepgor gwe-lywio |  Testun yn Unig |  Newid maint y testun  A A A
Y Rheolau 

Rheolau Rygbi Cyffwrdd (Fersiwn gryno)

1. Bydd ycyffwrdd am y chweched tro timau'n cynnwys 6 chwaraewr a hyd at 6 eilydd sy'n gallu cyfnewid llefydd unrhyw bryd yn ystod y gêm pan fydd y meddiant ganddynt, neu ar ôl i gais gael ei sgorio. Mae'n rhaid i'r holl chwaraewyr wisgo gwisg y tîm, hynny yw, crysau-T o'r un lliw.
O ran y traed gellir gwisgo esgidiau ymarfer, esgidiau â'r gwadnau wedi eu mowldio, neu esgidiau rygbi â llafnau (ar gyfer rygbi cyffwrdd yn y gaeaf). Yn yr haf mae unrhyw esgidiau rygbi yn iawn.

2.  Bydd y gêm yn para am 15 munud bob ffordd. Bydd y timau'n newid ochr hanner amser. Bydd y cydgysylltydd yn cadw'r amser ac yn defnyddio hwter.

3.  Caiff cais ei sgorio pan fydd chwaraewr yn gosod y bêl i lawr ym mharth sgorio y gwrthwynebwyr.

4.  Ar ôl i chwaraewr osod y bêl ar lawr rhwng ei goesau nid oes hawl gan y chwaraewr sy'n codi'r bêl, sef yr hanerwr (dummy half), i sgorio cais, ond gall groesi llinell gais y gwrthwynebwyr ac wedyn pasio fel bod aelod arall o'r tîm yn sgorio'r cais (1 pwynt am bob cais). Os bydd rhywun yn cyffwrdd â'r hanerwr wedi iddo/iddi fynd dros y llinell gais a chyn iddo/iddi basio, bydd tîm yr hanerwr yn colli'r meddiant.

5.  Ar ôl y cais bydd un o'r chwaraewyr yn ailddechrau'r gêm o'r man canol hanner ffordd drwy dapio'r bêl â'i droed.

6.  Rhaid i'r tîm sy'n amddiffyn fod 10 metr oddi wrth y chwaraewr sy'n ailddechrau'r gêm. Mae modd i'r chwaraewr sy'n ailddechrau'r gêm redeg â'r bêl a chael ei gyffwrdd. Bydd hyn yn cyfrif fel y cyffyrddiad 'cyntaf'. O hynny ymlaen, ar ôl i rywun gael ei gyffwrdd, mae'n rhaid iddo/iddi rolio'r bêl rhwng ei goesau cyn y gall yr hanerwr ei chodi o'r llawr (fel yn rygbi'r gynghrair - rhaid gosod y bêl ar y llawr a naill ai cerdded drosti neu ei rholio'n ôl â'r sawdl). Nid oes hawl gan y chwaraewr sy'n cerdded dros y bêl/ rholio'r bêl ei chodi ei hunan (h.y. cymryd safle'r hanerwr).

7. Mae hawl gan yr hanerwr i redeg â'r bêl, ond os bydd yn cael ei gyffwrdd bydd ei dîm yn colli'r meddiant.

8.  Mae modd i chwaraewr rolio'r bêl yn ôl o fewn 5 metr i linell gais yr amddiffynwyr, ond os yw'n dymuno gall ddychwelyd 5 metr o'r llinell gais i wneud hynny. Rhaid peidio â rholio'r bêl yn ôl am bellter o fwy na metr.

9.  Mae 'cyffyrddiad' yn cyfrif pan fo amddiffynnwr yn cyffwrdd ag un llaw ag unrhyw ran o gorff neu ddillad  chwaraewr sy'n ymosod. Os cyffyrddir â'r bêl pan fydd ym meddiant rhywun sy'n ymosod, caiff hynny ei ystyried yn gyffyrddiad hefyd.  Mae tapio pigwrn rhywun ar bwrpas yn anghyfreithlon, a chosbir y weithred hon oni bai ei bod yn digwydd
mewn ras un ag un am y parth sgorio a bod yr amddiffynnwr olaf yn ei gwneud wrth ddeifio er mwyn atal cais.

10.  Ystyrir bod y bêl wedi cael ei bwrw ymlaen pan fydd yn cael ei gollwng neu'n cael ei bwrw i'r llawr i unrhyw gyfeiriad. Aiff y bêl yn farw pan ddigwydd hyn, a chaiff ei throsglwyddo i feddiant y tîm nad oedd yn gyfrifol am fwrw'r bêl ymlaen.

11.  Pan fydd amddiffynnwr yn taro'r bêl i lawr yn fwriadol, rhoddir cic gosb i'r tîm sy'n ymosod.

12.  CYFFWRDD A PHASIO - Os bydd chwaraewr yn pasio'r bêl ar ôl i rywun gyffwrdd ag ef/hi yn gyfreithlon, bydd yn colli'r meddiant i'r tîm sy'n amddiffyn. Gall hwn fod yn benderfyniad anodd i'r dyfarnwr. MAE EI BENDERFYNIAD EF/HI YN DERFYNOL, a chosbir unrhyw gega â'r dyfarnwr.

13.  Mae rhyng-gipiadau yn cael eu caniatáu, cyn belled â bod y chwaraewyr ddim yn camsefyll pan gafodd y bêl ei rholio'n ôl a bod y bêl heb gyffwrdd â'r llawr.

14.  Mae'n rhaid i amddiffynwyr fod 5 metr yn ôl o'r man lle caiff y bêl ei rholio'n ôl. Os nad ydynt, gall y dyfarnwr naill ai alw eu bod yn camsefyll ac ailddechrau'r gyfres o gyffyrddiadau, neu chwarae ymlaen os oes mantais i'r tîm sy'n ymosod. Ni all y tîm sy'n amddiffyn symud o flaen y llinell 5 metr
hyd nes bod yr hanerwr wedi chwarae'r bêl, ac nid y sawl sy'n rholio'r bêl yn ôl. Bydd yr hanerwr sy'n ymosod yn colli'r meddiant os na fydd yn chwarae'r bêl cyn pen tair eiliad.

15.  Os yw chwaraewr yn rhedeg dros yr ystlys neu'n pasio'r bêl ymlaen, mae'r meddiant yn mynd i'r tîm sy'n amddiffyn.

17.  Rhaid i chwaraewyr beidio ag amharu ar y chwarae wrth iddynt ddychwelyd i safle lle nad ydynt yn camsefyll.

18.  Gall timau ond cyfnewid neu eilyddio chwaraewyr o'r 'blwch eilyddion' sydd 10 metr y naill ochr a'r llall i'r llinell hanner. Rhaid i'r eilydd gyffwrdd dwylo â'r chwaraewr sy'n gadael ar yr ystlys cyn y gall fynd ar y cae. Ar ôl i gais gael ei sgorio nid oes yn rhaid i eilyddion gyffwrdd dwylo, dim ond
rhedeg ar y cae, ar yr amod taw 6 chwaraewr yn unig sydd ar y cae pan fydd y chwarae'n ailddechrau.

19. Caiff chwaraewr ei anfon o'r cae os bydd yn cyflawni trosedd ddifrifol (y dyfarnwr yn unig fydd yn penderfynu ar hyn), ac ni fydd eilydd yn gallu cymryd ei le am weddill y gêm. Bydd y chwaraewr sydd wedi troseddu'n cael ei wahardd am un noson o chwarae.

20.  O ran troseddau eraill (e.e. dadlau â'r dyfarnwr, baglu coesau, defnyddio'r ysgwydd), bydd y troseddwr yn cael ei anfon i'r gell gosb (h.y. yr ystlys) am gyfnod heb fod yn hwy na 5 munud, a hynny heb fod rhywun yn cymryd ei le. Os bydd chwaraewr yn aildroseddu ar ôl dychwelyd i'r cae, bydd yn cael ei anfon o'r cae. Sylwch ar y rheolau ynghylch ailddechrau'r gêm ar ôl i'r bêl gael ei throsglwyddo. Ai rholio'r bêl yn ôl ynteu tapio'r bêl â'r droed y dylid ei wneud? Bydd y sefyllfa hon ond yn broblem os bydd chwaraewr yn tapio'r bêl yn hytrach na'i rholio'n ôl, oherwydd mae'n amlwg bod tapio'r bêl yn rhoi mwy o fantais gan y gellir ailddechrau'r gêm yn gynt. Os yw tîm wedi rholio'r bêl yn ôl pryd y dylai fod wedi ei thapio, ni fyddwn yn ystyried hyn yn broblem, gan nad yw hynny o unrhyw fantais iddo. Mewn achos o'r fath dylai'r dyfarnwr adael i'r chwarae fynd yn ei flaen.
Os yw chwaraewr yn dechrau drwy dapio'r bêl pryd y dylai fod wedi ei rholio, y penderfyniad cywir yw gwneud i'r chwaraewr ddod yn ôl i'r marc priodol a throsglwyddo'r meddiant i'r tîm arall, a fydd yn ailddechrau'r chwarae drwy rolio'r bêl. Byddai'n ddefnyddiol pe byddai'r dyfarnwr yn dweud sut y dylid ailddechrau'r gêm bob tro y caiff y meddiant ei drosglwyddo.

 

 ailddechrau drwy rolio'r bêl yn ôl ailddechrau drwy dapio'r bêl   ailddechrau drwy dapio'r bêl  
y bêl yn mynd i'r llawr  pas ymlaen  honni'n anghywir bod cyffyrddiad wedi digwydd
cyffwrdd â'r hanerwr pan fo'r bêl yn ei feddiant mwy na 6 o chwaraewyr ar y cae yr amddiffynwyr yn camsefyll pan gaiff y bêl ei rholio'n ôl
yr hanerwr yn gosod y bêl yn y parth
sgorio
rholio'r bêl yn ôl cyn bod cyffyrddiad wedi digwydd defnyddio gormod o rym wrth gyffwrdd â rhywun
rholio'r bêl yn ôl yn anghywir rholio'r bêl yn ôl yn anghywir amddiffynwyr yn camsefyll pan gaiff y bêl ei thapio (10 metr)
cyffwrdd am y chweched tro pasio ar ôl cael eich cyffwrdd oedi'r chwarae
y bêl yn mynd allan  rhwystro neu amharu ar y chwarae blocio (gan ddefnyddio chwaraewyr neu'r dyfarnwr)
tapio'r bêl yn anghywir rholio'r bêl yn ôl oddi ar y marc   camymddwyn

 

 

Tudalen wedi ei diweddaru ar 08/4/2010